Rekuperacja pomaga ograniczyć straty ciepła i zmniejszyć koszty ogrzewania, dlatego coraz częściej pojawia się w projektach nowoczesnych domów. Jak działa odzysk ciepła i jakie ma znaczenie dla bilansu energetycznego budynku? Jaką rolę w instalacji pełnią nagrzewnice i czy ogrzewanie powietrzem sprawdza się w każdym domu? Przyjrzyjmy się najważniejszym kwestiom związanym z rekuperacją i ogrzewaniem.
Z tego artykułu dowiesz się:
Jak rekuperator odzyskuje ciepło?
Rekuperacja odzyskuje część ciepła z powietrza usuwanego z budynku i przekazuje je powietrzu nawiewanemu z zewnątrz. Oba strumienie przepływają oddzielnymi kanałami w wymienniku ciepła, dzięki czemu nie mieszają się ze sobą. W efekcie świeże powietrze trafia do pomieszczeń już wstępnie ogrzane, co zmniejsza ilość energii, którą musimy do tego pomieszczenia dostarczyć, aby zapewnić komfort termiczny.
Skuteczność odzysku zależy m.in. od rodzaju i sprawności wymiennika oraz warunków pracy urządzenia. W wentylacji grawitacyjnej zużyte powietrze jest usuwane na zewnątrz bez odzysku energii, co wiąże się ze stratami ciepła.
Przeczytaj też: Filtry antysmogowe w rekuperatorze: ochrona na sezon grzewczy
Odzysk ciepła z rekuperacji a ogrzewanie
Rekuperacja i instalacja grzewcza pełnią odmienne, ale uzupełniające się funkcje. Rekuperator odzyskuje część energii z powietrza wywiewanego, dzięki czemu mniej ciepła ucieka z budynku podczas wentylacji. Nie jest jednak źródłem ciepła, a ilość energii, którą można przekazać do pomieszczeń wraz z powietrzem nawiewanym, jest ograniczona.
Również zwiększenie przepływu powietrza w rekuperacji w celu dostarczenia większej ilości ciepła do pomieszczeń nie miałoby większego sensu, a wręcz przyniosłoby odwrotny efekt. Powietrze jest też słabszym nośnikiem ciepła, w porównaniu np. do wody. Instalacja wentylacyjna musi przede wszystkim zapewniać odpowiednią jakość powietrza. Dlatego w typowym domu jednorodzinnym rekuperacja współpracuje z niezależnym systemem grzewczym, który odpowiada za utrzymanie wymaganej temperatury.
Polecamy: Korzyści z rekuperacji dla domu – wpływ na przegrody i materiały budowlane
Funkcja nagrzewnicy wstępnej i wtórnej
Nagrzewnica wstępna i wtórna mają różne przeznaczenie w instalacji rekuperacji. Nagrzewnica wstępna podgrzewa powietrze zewnętrzne przed wymiennikiem, chroniąc przed zamarzaniem wody wewnątrz urządzenia podczas mrozów.
Nagrzewnica wtórna znajduje się zwykle za rekuperatorem i służy do dodatkowego podgrzewania (max +50 st. C) powietrza nawiewanego do pomieszczeń. Może być zasilana energią elektryczną lub ciepłem z instalacji grzewczej. Pozwala ona zwiększyć temperaturę nawiewu, ale ilość ciepła przekazywanego do pomieszczeń zależy również od strumienia powietrza.
Sama nagrzewnica wtórna nie wystarczy, by rekuperacja mogła zastąpić system ogrzewania w standardowym domu jednorodzinnym.
Ogrzewanie powietrzem w domu pasywnym
W domu pasywnym zapotrzebowanie na ciepło może być na tyle małe, że do ogrzania pomieszczeń wystarczy podgrzewanie powietrza dostarczanego przez instalację wentylacyjną. Rekuperator odzyskuje ciepło z powietrza wywiewanego, a temperaturę nawiewu można wówczas dodatkowo podnieść za pomocą nagrzewnicy zasilanej np. przez pompę ciepła. Wstępne ogrzewanie powietrza może wspomagać również gruntowy wymiennik ciepła (GWC).
Osiągnięcie tak niskiego zapotrzebowania wymaga bardzo dobrej izolacji cieplnej, wysokiej szczelności budynku i ograniczenia mostków termicznych. Dlatego ogrzewanie przez powietrze nawiewane sprawdza się w odpowiednio zaprojektowanych domach pasywnych i nie jest standardowym rozwiązaniem dla większości domów jednorodzinnych.
Zobacz też: Jakość powietrza w szkołach: co pokazują pomiary CO₂ w klasach?
Jakie ogrzewanie wybrać do domu z rekuperacją?
Rekuperacja może współpracować z różnymi systemami grzewczymi, m.in. pompą ciepła, kotłem gazowym czy kotłem na pellet. W nowych, energooszczędnych domach często stosuje się pompę ciepła z ogrzewaniem podłogowym, co zapewnia komfort cieplny przy stosunkowo niskiej temperaturze wody zasilającej instalację.
Niezależnie od wybranego rozwiązania rekuperacja ogranicza straty ciepła związane z wentylacją, zmniejszając tym samym zapotrzebowanie budynku na energię do ogrzewania. W nowoczesnych, dobrze ocieplonych domach straty wentylacyjne mogą stanowić znaczną część całkowitych strat ciepła, dlatego ich ograniczenie ma istotny wpływ na bilans energetyczny budynku.
To też może Cię zainteresować: Syndrom chorego budynku: czym jest i jaką rolę odgrywa wentylacja?
FAQ
Czy rekuperacja może zastąpić ogrzewanie domu?
Sama rekuperacja nie zastępuje ogrzewania, ponieważ odzyskuje ciepło, ale go nie wytwarza. W odpowiednio zaprojektowanym domu pasywnym zapotrzebowanie na ciepło może być jednak na tyle małe, że wystarczy jego dostarczanie przez podgrzewane w nagrzewnicy wtórnej powietrze nawiewane.
Jakie ogrzewanie wybrać do domu z rekuperacją?
Częstym wyborem jest pompa ciepła z ogrzewaniem podłogowym. Rekuperacja może jednak współpracować także z innymi systemami grzewczymi.
Czy rekuperacja obniża koszty ogrzewania?
Tak. Odzysk ciepła ogranicza straty energii związane z wentylacją, zmniejszając całkowite zapotrzebowanie na ogrzewanie.
Źródła
- Passipedia (Passive House Institute): passipedia.org.
- PN-EN 12831-1:2017 Charakterystyka energetyczna budynków. Metoda obliczania projektowego obciążenia cieplnego.
Poznaj nasze pozostałe wpisy blogowe
